Najważniejszy wniosek
Najgorszy scenariusz to milczenie. Bank, zanim wypowie umowę, musi wezwać do zapłaty i poinformować o prawie do wniosku o restrukturyzację. Jeśli odmówi, przed windykacją musi dać Ci co najmniej sześć miesięcy na samodzielną sprzedaż nieruchomości.
Zareaguj, zanim pojawi się pierwsze opóźnienie
Najgorsza strategia to czekać i liczyć, że praca znajdzie się przed kolejną ratą. Kontakt z bankiem przed powstaniem zaległości daje więcej możliwości niż rozmowa po dwóch niezapłaconych ratach, bo nie uruchamia jeszcze procedur windykacyjnych ani wpisu o opóźnieniu. Przygotuj krótkie zestawienie: od kiedy nie masz dochodu, jakie masz oszczędności, jakie inne wpływy ma gospodarstwo domowe i na ile miesięcy wystarczy poduszka.
Sprawdź polisę, zanim zaczniesz negocjować
Jeżeli przy kredycie wykupiono ubezpieczenie od utraty pracy, to ono jest pierwszym narzędziem, a nie ostatnim. Takie polisy mają jednak wyraźne ograniczenia: karencję liczoną od zawarcia umowy, maksymalną liczbę rat pokrywanych przez ubezpieczyciela oraz wyłączenia. Najczęstsze z nich to rozwiązanie umowy za porozumieniem stron i zwolnienie z winy pracownika. Sprawdź też termin zgłoszenia, bo bywa liczony w dniach.
Ustawa daje konkretną ścieżkę, nie tylko dobrą wolę banku
Przy opóźnieniu bank ma obowiązek wezwać do zapłaty z terminem nie krótszym niż 14 dni roboczych i poinformować o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację w ciągu 14 dni roboczych od otrzymania wezwania. Restrukturyzacja jest udzielana, jeżeli uzasadnia ją ocena sytuacji finansowej kredytobiorcy, a jej warunki są uzgadniane indywidualnie. W praktyce oznacza to wydłużenie okresu, czasowe zawieszenie rat kapitałowych albo inną zmianę harmonogramu.
Przygotuj podstawowe dane o dochodzie, zobowiązaniach, celu finansowania i terminach. Ekspert wskaże dokumenty do sprawdzenia oraz bezpieczną kolejność dalszych działań.
15–20 minut · bez opłat · bez składania wniosku- Krótka rozmowaUstalamy sytuację i termin.
- Sprawdzenie danychBudżet, dochód i dokumenty.
- Plan działaniaOtrzymujesz kolejność kroków.
Sześć miesięcy na sprzedaż to uprawnienie, nie uprzejmość
Jeżeli bank odrzuci wniosek o restrukturyzację albo restrukturyzacja okaże się bezskuteczna, przed przystąpieniem do dochodzenia wierzytelności musi umożliwić sprzedaż nieruchomości przez okres nie krótszy niż sześć miesięcy. To istotna różnica wobec licytacji komorniczej, w której cena bywa znacznie niższa. Jeżeli kwota ze sprzedaży nie pokryje całego długu, bank musi umożliwić spłatę reszty w ratach dostosowanych do sytuacji majątkowej.
Fundusz Wsparcia Kredytobiorców jako osobne narzędzie
Niezależnie od rozmów z bankiem sprawdź Fundusz Wsparcia Kredytobiorców. Status bezrobotnego jest jedną z ustawowych przesłanek, a wsparcie polega na czasowym przejęciu części obsługi kredytu. Pamiętaj, że jest zwrotne i że wniosek składa się w banku, który udzielił kredytu. To narzędzie uzupełniające restrukturyzację, a nie jej zamiennik.
Kolejność działań w pierwszym miesiącu
Sprawdź polisę od utraty pracy i termin zgłoszenia. Policz, na ile miesięcy wystarczą oszczędności. Zgłoś się do banku przed powstaniem zaległości i poproś o informację o restrukturyzacji na piśmie. Równolegle sprawdź warunki Funduszu Wsparcia Kredytobiorców. Zbierz dokumenty o sytuacji całego gospodarstwa, nie tylko swojej. I zapisuj daty pism — od nich biegną ustawowe terminy.
Jak przełożyć informacje na bezpieczny plan działania?
Zacznij od zebrania danych, które można potwierdzić dokumentami, a dopiero później porównuj warianty bankowe. Zapisz kwotę, termin, źródła dochodu, stałe zobowiązania i dostępny bufor. Następnie sprawdź, które warunki różnią się między instytucjami oraz jakie dokumenty mogą wpłynąć na czas decyzji. Nie składaj wielu przypadkowych wniosków wyłącznie po to, aby poznać wynik. Najpierw wykonaj porównywalne symulacje, ustal ryzyka i wybierz kolejność działań. Dzięki temu łatwiej ocenisz nie tylko możliwą ratę, lecz również koszt całkowity, wymagane produkty dodatkowe, warunki wypłaty oraz konsekwencje zmiany planu. Ostateczne parametry zawsze potwierdź w aktualnych dokumentach banku przed podpisaniem umowy.
Najczęstsze pytania
Czy bank może od razu wypowiedzieć umowę?
Nie od razu. Ustawa o kredycie hipotecznym wymaga, aby przy opóźnieniu bank najpierw wezwał do zapłaty, wyznaczając termin nie krótszy niż 14 dni roboczych, i poinformował o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację w ciągu 14 dni roboczych od otrzymania wezwania.
Co jeśli bank odmówi restrukturyzacji?
Wtedy, zanim przystąpi do dochodzenia wierzytelności, musi umożliwić Ci sprzedaż nieruchomości przez okres nie krótszy niż sześć miesięcy. Sprzedaż prowadzona samodzielnie zwykle daje wyższą cenę niż licytacja, więc to uprawnienie ma realną wartość.
Co, jeśli ze sprzedaży nie starczy na cały dług?
Ustawa przewiduje, że bank musi wtedy umożliwić spłatę pozostałej części w ratach dostosowanych do sytuacji majątkowej kredytobiorcy. Reszta długu nie znika, ale nie staje się też natychmiast wymagalna w całości.
Czy zasiłek dla bezrobotnych bank uzna za dochód?
Przy ocenie zdolności kredytowej zwykle nie. Przy restrukturyzacji bank patrzy jednak na całą sytuację gospodarstwa domowego: dochody współkredytobiorcy, oszczędności, inne źródła. Dlatego warto pokazać pełny obraz, a nie jedną liczbę.
Czy mam ubezpieczenie od utraty pracy?
Sprawdź to w dokumentach kredytu, zanim cokolwiek zrobisz. Takie ubezpieczenia mają zwykle karencje, ograniczoną liczbę wypłacanych rat i wyłączenia — często nie obejmują rozwiązania umowy za porozumieniem stron ani zwolnienia z winy pracownika. Termin zgłoszenia szkody bywa krótki.
Piotr Sułkowski
Ekspert kredytowy działający od 2016 roku. Materiał ma charakter ogólny; wymagania zależą od banku, umowy i sytuacji klienta.
Poznaj autora